Poezja prozaiczna

Biała noc na antypodach

2010-07-25T15:03:00.025+09:30

___________________________________________________

Newton jest starą dzielnicą przyklejoną do City.
Główna ulica to Kings str., choć raczej jest to szlak królewski dla ubogich...

Australia ma tylko 200 lat, więc zabytki są dość ...młode.
Domy są stare, najczęściej odrapane i niewielkie. Często b. wąskie, bo działki idą w głąb, od frontu zabierając jak najmniej miejsca....
Tylko ta główna ulica jest dość szeroka, boczne uliczki są często tak wąskie, że gdy mijają się na nich dwa auta, jedno musi się wycofać, żeby przepuścić drugie...
Tym bardziej, że po obu stronach stoją zaparkowane auta, często w połowie na chodnikach...
Jest to dzielnica nocnych Marków, ludzi o zamiłowaniach artystycznych, pełno tu sklepików, (wiele otwartych w nocy), małe knajpki z jedzeniem z całego świata, puby z muzyką live i kafejki.
Kiedyś, w greckiej restauracji Steki, w budynku narożnym na Kings str. grali nasi przyjaciele - Grecy urodzeni w Polsce, a obecnie żyjący w Sydney: Janis i Kosta. Dwóch super muzyków, grających na gitarach i buzuki w takim tempie, że dech stawał!
Grali oni kiedyś w Polsce z Eleni i w czasie jej pobytu w Australii, zagrali z nią wspaniały jam seasion greckiej muzyki.
Polacy z Sydney, lubiący muzykę Janisa - grywającego niegdyś na wielu polonijnych imprezach, w knajpce Steki często urządzali urodzinowe spotkania.
Wiersz napisałam po takim właśnie urodzinowym przyjęciu. Już nie pamiętam, kto świętował swoje kolejne narodziny, ale jakie to ma znaczenie?...

BIAŁA NOC NA ANTYPODACH

O północy na Kings Street w Newton
widno jak w dzień na Nowym Świecie.
Wystające spod fartucha mroku tandetne kamieniczki,
przy odwracających uwagę krzykach neonów
mogą ujść za zabytkowe.

Otwarte sklepy wabią cierpiących na insomnię.
W drzwiach antykwariatu rudy kot
przeciągając się, robi unik przed wyciągniętą ręką
i odchodzi... z dumnie podniesionym ogonem!

Trzy Kopciuszki nasycone grecką strawą i muzyką
śpieszą do zaparkowanego w bocznej ulicy pojazdu.
- Może ja poprowadzę, bo piłaś? – proponuje najstarsza.

Mknąca środkiem przedmieścia kareta
z sufitem wiszącym jak baldachim,
po dwunastej okazuje się starym Volvo
- niegdyś luksusowym.

Tylko z Kopciuszków czar nie opada...

Wiersz napisałam dawno. Janis i Kosta grają już w innym miejscu...
Nasze stare, śliczne seledynowo-srebrne Volvo (sześciocylindrowe) poszło na części...
Zdjęcia zrobiłam niedawno, gdy Selma śpiewała ze swoim zespołem w jednym z pubów w Newton. Minęło pewnie z 10 lat, ale nic się tu nie zmieniło...
____________________________________________________

Moja rzeka

2010-01-24T18:00:00.038+10:30

_________________________________________________

Doszłam do wniosku, że najbardziej na świecie lubię wodę...

Na zdjęciu siedzę nad moją rzeką w latach siedemdziesiątych...

W każdej (czystej...) postaci... Może to więc być staw, jezioro, rzeka, morze, ocean. Nawet basen, wanna czy prysznic.Zawsze, ale to zawsze czułam się nieszczęśliwą kiedy brakowało mi wody do moczenia się w niej...:))
Spędzając dzieciństwo w powojennej Warszawie marzyłam o rzece w Skierniewicach i jeziorze w Drawsku Pomorskim i w Złotowie. (Warszawa miała brudną Wisłę i jeden (!!!) basen, też brudny... )
Moją największą miłością od zawsze było morze. Zakochałam się w nim platonicznie oglądając go w poniemieckich książeczkach o Gdańsku. Potem tylko widziałam Bałtyk płynąc statkiem, a wykąpałam się w morzu po raz pierwszy w Dziwnowie, jak już miałam dwadzieścia kilka lat, niestety... Potem zakochałam się w Adriatyku, i wreszcie zamieszkałam nad oceanem Wielkim - Pacyfikiem, w Australii. Nawet mieszkam 5 km. od oceanu...

Ale moją pierwszą wodną miłością była moja własna rzeka, która płynęła sobie kilka metrów od końca naszego ogrodu w Skierniewicach... Nazywa się Łupia. Wtedy była płyciutka (dziś zbudowano na niej tamę i jest głęboki kąpieliskiem), miała najwyżej 1,5 metra głębokości, ale na wiosnę zalewała prawie cały ogród. Moczenie się w niej - to była największa przyjemność skierniewickiego dzieciństwa...

Tak wyglądała latem w tamtych czasach. Akwarelę wykonał nasz sąsiad doktor Fraytag.

MOJA RZEKA

Wiła się po kryjomu
między zieloną górą, a soczystymi ogrodami.
Czasem zagłębiała się w zagadki ziemi
i mogła wciągnąć w wirującą toń.
Ale obejmując aksamitną wodą
wolała koić dziecięce zmartwienia.
Latem była leniwą rzeką równiny,
przedłużała wakacje, zwalniając czas.

Zarastały ją ostre trzciny, pachnące tataraki
i śpiewające mroczne ballady olszyny.
Drzewa rzucały enigmatyczne cienie,
a filtrujący półmrok chronił
przed wypalającym włosy na słomę, słońcem.

Łowiłam w niej rybki kolcówki,
do końca wegetujące w słoikach.
Sekretów brzegów strzegły straszne raki,
w szuwarach ropuchy skrzeczały miłosne arie,
a wtórujące zdrętwiałe żabie chóry
intonowały oratoria patetyczne.

Moja rzeka! Najbliższa!...
Wystarczyło przebiec ogród kończący się wodą
- moją i niczyją więcej!

* * *
Zimą, przyduszona lodem zamierała.
Mściła się, gdy słońce rozpuszczało kryształowe więzy.
W furii podchodziła pod dom
niedostępnie stojący na wzgórzu
i szczękając krami ostrzegała, że jest niebezpieczna!
Trochę się jej bałam, gdy z okien werandy
patrzyłam na utopiony w czarnej wodzie ogród.

Lecz ona, ulegając podszeptom wiosny odpływała,
zostawiając lodowe wysepki
rozpuszczające się między drzewami.

Chciała nas tylko pouczyć, żebyśmy latem uważali,
bo jest narwana
i niechcący może nas ponieść daleko od domu
- już na zawsze.

Dziś jest dziesięć razy większa...

Fotografie rzeki Łupii wzięłam z portalu;
http://www.skierniewice.com.pl/

________________________________________________________

Love is blue...

2009-07-10T18:11:00.055+09:30

_________________________________________________

Nawet w czasie najszczęśliwszej miłości jesteśmy samotni... To właśnie chciałam pokazać w tym filmiku.
Pierwszy krzyk solisty "Blue!..." i synkopowany bas wyzwalają wszystkie uśpione niepokoje! W końcu miłość to wyjątkowy niepokój...:)))

Trzy wiersze w podobnym nastroju

BEZSILNY AMOK

Gdy nocne pożądania wywołują bóle głowy,
auta jeżdżą jeszcze nieostrożniej,
w zaroślach szykanują cykady,
podniecenie przebiega jezdnię na czerwonym świetle,
a na chodnikach wpadają na siebie niezakochani...

NA ANZAC PARADE

Wśród monotonni obojętnych nocy,
ta nagle ciepła - jak z siedemdziesiątych!
Wtedy też jechałam naprzód...
Tylko... że dziś już za późno i za gorąco.
Nie pachnie przygodą,
reflektory uwydatniają cienie.

Przede mną czerwone światła zahamowań!
A obok, przemijanie lakierowanych klatek,
z uwięzionymi niewyraźnymi postaciami.

MOMENT W NOCY
PRZY PRZESŁUCHIWANIU NAGRANEGO W DZIEŃ PLAYBACKU

W nierealnym świetle słabej lampy
widzę,
jak przywołany łkaniem gitary,
zza otwartych drzwi
zaglądasz w drgający wewnątrz mrok.

Prosto w moją,
przypomnianą po życiu i śmierci twarz,
patrzą twoje nieodgadnione oczy.
Badawczo sprawdzasz moje ziemskie trwanie.

Wzbijający się w kłębach,
nagle uwolniony po upalnym dniu, chłodny wiatr
splótł się z muzycznym efektem Fantasy Voices,
tworząc niemożliwe,
powracające - Stamtąd - tło
dla rozpaczającej gitary!...

Ocieram łzę i wyłączam magnetofon.

_________________________________________________

DROGI

2008-09-25T23:34:00.012+09:30

_____________________________________________________

Kiedyś zrozumiałam, że wiersz musi żyć, w związku z tym poprosiłam naszych, sydnejskich aktorów o nagranie kilkunastu moich wierszy i do głosów dodałam muzykę, która odpowiadała nastrojowi wiersza, kojarzyła mi się z treścią.

Po latach odkryłam YouTube - łączącą ludzi przez wspólne zainteresowania, przedstawione nie abstrakcyjnie, ale przez głos, muzykę i wizję. I postanowiłam, że tak będe prezentować moje wiersze. W taki sposób są prawie spełnione.

Oto ostatni filmik - DROGI. Każdy ma drogi, którymi idzie przez życie (-a).
Nie dane jest nam nigdzie zagrzać miejsca na długo, przysiądziemy na trochę i idziemy dalej... Ciągle, gdzieś jest to nasze "do przodu" obojętnie gdzieby to nie było...
Idziemy prosto, błądzimy, zakręcamy, zawracamy - ale dla nas zawsze jest to "do przodu". Choć wcale nie musi być akurat w tym pozytywnym znaczeniu.
Nie łudźmy się też, że proste drogi są korzystne. Na takiej drodze niczego nie możemy się nauczyć, a iść przed siebie każdy głupi potrafi. I... "nie ma tego złego..." w tym wypadku przysłowie sprawdza się na 200%. Każde doświadczenie jest szkołą, choć nie wszyscy wyciągają właściwe wnioski, a ...wtedy znów trafiają na trudną do przebycia drogę.
Ciekawe, kto nam te drogi wytycza, bo przecież nie ma nic przypadkowego na tym świecie (i na żadnym innym)...
Jakieś dziesięć lat temu napisałam wiersz o moich drogach, a było ich wiele, w dosłownym sensie i w przenośni. Nie dodałam w tytule słowa "moje", bo z pewnością znajdzie się wielu, którzy mieli podobne, jak te zacytowane w wierszu.
Prawdą jest, do dziś, że już mi się nie chce wędrować w tym życiu... Takie jest zakończenie wiersza ale ...nie chcecie się z tym zgodzić!
Jedenastka jest liczbą mojego przeznaczenia, dlatego jako jedenasty filmik na YouTube, postanowiłam zrobić właśnie ten wiersz.
Postarałam się, żeby był jak najbardziej prawdziwy, są moje dawne zdjęcia, wybrałam też podobne do miejsc, w których byłam. A te z Australii już sama zrobiłam, takie ulice i zachody są koło naszego domu. Dom też jest nasz. Księżyc właśnie TEN mi świeci...

Nawiązuję do tego, co zaczęłam: w komentarzach pod filmikiem napisaliście, że zakończenie jest smutne i mam wyjść na zewnątrz i iść dalej!... Dzięki za serdeczne życzenia, ale już mi się nie chce podróżować w sensie dosłownym. A w przenośni?... Też wolałabym już tylko spokojne doświadczenia...
Do wędrowania pcha nas niepokój, poszukiwanie czegoś - sami nie wiemy czego, ja sobie to odpuszczam na następne życia.

DROGI
Tyle przeszłam w życiu nieodzownych dróg!...
Przewędrowałam w gorącym trudzie,
przesunęłam po nich cofającym czas rowerem,
przemknęłam przypadkowym autem,
zakurzoną ciężarówką.
Prześniłam wystukującym przeznaczenie pociągiem,
przewinęłam w gościnnych chłopskich wozach.

Drogi, drogi bez końca!...
Chłodne w szpalerach drzew,
męcząco puste,
pełne niespodziewanych zakrętów.

Snułam się po nich w zamglone poranki,
w jaskrawe, wstrzymujące dech południa,
gasnącym do jutra zachodem
i zabłąkaną nocą.
Nie raz zmagałam się z wyjącą burzą,
moknąc do szpiku i schnąc smagana wichurą.
Czarna droga, jak czarna po niej gorączka!...

Błędne drogi... w poszukiwaniu nieistniejącego szczęścia!...
Gnałam po nich z nieuświadomioną tęsknotą.
Wracałam pusta,
rok po roku coraz bardziej się gubiąc.

Jak dziś nie lubię iść przed siebie żadną drogą...
Chyba, że tą najkrótszą - od furtki do domu.
___________________________________________________

Ostatnio najbliższe mi drogi - te prawdziwe, innych nie da się sfotografować...

_________________________________________________

PRZYSZŁA JESIEŃ... i jesienne fotki Jerzego BIELASA

2008-08-28T18:56:00.003+09:30

________________________________________________

________________________________________________

Wiersz o ostatnim dniu lata i pierwszym jesieni... Kiedy taki jest?... Kto to wie...
Czuje się wtedy, że lato odchodzi (na rok co prawda...) jeszcze jest ciepło, jeszcze przyroda wygląda jak w lecie, choć słońce świeci niżej, słabiej i sporo suchych traw na łąkach, ale jeszcze nie ma wielu żółtych liści na drzewach...
Bardzo lubię właśnie tę porę, następującą po letnich upałach - przynosi spokój i ukojenie. Dla mnie jest to też pora pogodzenia się z losem: jest jak jest i musimy to zaaprobować... (Jeśli mam być szczera, to porę pogodzenia z losem przeżywam przez całe życie...)
Wiersz nagrałam z muzyką Santany. Czyta przepięknie absolutnie, przepiękna kobieta: Marta Kieć-Gubała. Polska aktorka, która skończyla sydnejską szkołę teatralną NIDA. Martę można zobaczyć w australijskiej telewizji, na filmach australijskich i na ...polonijnych imprezach w Sydney.
Z wiersza zrobiłam slide-show, na którym wszystko się rusza, bo na Ziemi, wszystko jest w ruchu i nic nie zostaje na zawsze takie samo. (No... film ten zostanie, ale chociaż się rusza!...:)

Przyszła jesień...

Melancholia,
z twarzą skrytą w cieniu słomianego kapelusza,
przysiadła na kamiennych schodach.
Kolana przykryła spódnicą pomalowaną jesienią,
opaloną dłonią podparła milczące usta.

W naftowej lampie płomień lata zgasł...
Pożegnania suche jak liście
plączą kłamstwa w nagich pnączach.

Słońce flirtuje z przygaszoną czerwienią
i ociąga się z odejściem za jezioro.
Przez przedwieczorną mgłę
wijącą się pośród szuwarów,
w ostatnich, kryształowych łzach
rozszczepiają się nieznane wymiary
- dziwnie pociągające...

I lśnią obiecaniem,
jak celofanowe papierki tulące słodycz lata
pod kloszem wspomnień.
__________________________________________________

Znalazłam te przepiękne, jesienne fotki polskiej ziemi na internetowym portalu FOTOSIK. Poprosiłam autora p. Jerzego Bielasa o zgodę na ich zamieszczenie i w taki to sposób wszyscy czytacze Blogowiska, mogą poupajać się pięknem polskiej jesieni... Autor mieszka w Świdnicy Śląskiej i jak sam pisze, jest rozkochany w Ziemi Kamienieckiej.
Szczególnie nostalicznym przypomnieniem są te fotki dla Polaków mieszkających w Australii - u nas taka jesień bywa tylko w głębi kontynentu, a wiadomo, że najwięcej nas zamieszkuje wybrzeża oceanów.
Trochę przewrotnie zamieszczam i wiersz i filmik i fotki teraz, gdy w Australii za kilka dni zacznie się wiosna. Wiersz o jesieni na wiosnę?, ale może mam taki nastrój?...

Inne zdjęcia Jerzego Bielasa znajdziecie na Fotosiku: http://jernusz.fotosik.pl/

____________________________________________________

Poezja na ulicach Sydney

2008-04-03T20:51:00.012+10:30

________________________________________________

Film: Poezja na ulicach Sydney

_________________________________________________

Ten wiersz wielu już zna. Szedł najpierw w Radiu 2000FM. Na tle cudownej muzyki Pink Floydów czytał Andrzej Siedlecki. Przyznam, że sama mam dreszcze, kiedy słyszę jak Andrzej czyta. Właściwie nie wyobrażam sobie, że ktoś mógłby przeczytać ten wiersz lepiej.
"Poezję..." u nas usłyszała Ernestyna Skurjat-Kozek pracująca wtedy w radiu SBS i jak sama powiedziała, gdy następnie robiła wywiad ze mną: "mało z krzesła nie spadła".
W efekcie wiersz został ponownie przez Andrzeja nagrany w SBS-sie, wraz z innymi moimi wierszami, choć z przyczyn niewyjaśnionych wielu z tych wierszy nigdy nie puszczono z najróżniejszych przyczyn (ale jestem kontrowersyjna, co???...) i dodatkowo poznikały one z esbiesowego komputera... (Aktorom czytającym trzeba było zapłacić, także Ernestyna poświęciła na zmiksowanie ich wiele godzin pracy). Cuda i dziwy...

Niektórzy po usłyszeniu wiersza w radiu już chcieli kupić książkę, ale niestety do dziś nie zrobiłam jej korekty, bo po prostu ...nie mam na to czasu. Ale spróbuję coś z tym zrobić.
Wiersz postanowiłam sfilmować, żeby mój wieczór autorski w konsulacie RP, był inny niż do tej pory. W efekcie na wieczorze pokazałam dwa filmy z wierszy (także "Podróż Tangarą"), było też muzykowanie zaprzyjaźnionych muzyków i piosenkarzy, tak, że był to właściwie benefis, a nie wieczór autorski... Fajnie było, ale powtórzyć imprezy mi się nie chciało. (Może jak wreszcie wydam książkę...)

"Poezję na ulicach Sydney" nakręcaliśmy przez pół roku. Głównie z powodu braku czasu kamerzysty i Iwony, która zagrała Poezję - czyli młodą kobietę nieprzystosowaną do życia w obcym mieście. (Nota bene, Iwona rzeczywiście nie mogła się przyzwyczaić i po pięciu latach pobytu wróciła do Polski.

Sydney jest miastem cudownych, żyjących na luzie ludzi. Dlatego nikt nie interesował się faktem, że do supermarketu wchodzi dziewczyna dziwacznie ubrana, z poprzypinanymi agrafkami (na całym ubraniu!) jesiennymi liśćmi. Tak przystrojona chodziła po ulicach nie bulwersując nikogo.(A ja, jak cień wlokłam sie za nią, w normalnym ubraniu.)
Kloszard, któremu podaję papierosy jest autentyczny. Szukał petów w doniczkach i śmietniczkach, z radością przyjął całe papierosy. W wierszu był to, co prawda, inny kloszard, ale obaj mieli w oczach taką samą rozpacz.

W filmie na trąbce gra kolega muzyk. W wierszu był to Rosjanin Borys, który grał nawet Ave Maria żebrząc, ale to było dawno i Borys zniknął... Zastąpił go Polak Andrzej, który, żeby było śmieszniej, w pracy miał ksywkę właśnie ...Borys.
Kiedy kręciliśmy scenę z graniem na trąbce, za Andrzejem, w dwóch wystawowych oknach mężczyzna i kobieta tańczyli z wielkimi zielonymi wężami i przechodnie gapili się na nich, ale niektórzy wrzucali Andrzejowi bilon do futerału i Andrzej chciał uciekać! Musieliśmy go ubłagać, żeby zagrał do końca.
Oprócz Iwony i Andrzeja i mnie, wszyscy aktorzy są przypadkowi: kloszard, miła para wychodząca wraz ze mną z Sądu Rodzinnego (w którym brałam rozwód), chłopiec w pubie, który okazał się polskim studentem.

Najśmieszniej było, gdy kręciliśmy zakończenie: Iwona z bezdomną, na ławce popijają czystą wyborową z piersiówki na Oxford str. - chyba najbardziej znanej ulicy Sydney.
Prawdziwa bezdomna na tej właśnie ławce spędzała noce przynajmniej przez 2 lata. Woziłam córkę do pracy i wciąż ją tam wiedziałam.
Ucharakteryzowałam się ma kloszardkę, ubrudziłam olejem wlosy, twarz wymazałam popiołem, starymi ubraniami wytarłam w domu okna na zewnątrz, poszarpałam rajstopy. Na ławce położyliśmy koce, poduszki, plastikowe torby pełne niczego.
Piotr kamerzystą był dokładnym, więc kręcił i kręcił, a my wzbudzałyśmy sensację! Pasażerowie i kierowcy wszystkich aut gapili się na nas, gdy nadjeżdżał autobus wszystkie głowy zwracały się w naszą stronę. Patrzyli z litością, wtedy ja zaczynałam się śmiać i machałam do nich, spostrzegali kamerę i też się uśmiechali...

Najlepsza była pewna starsza pani, która koniecznie chciała się do nas przysiąść, nie widząc nic dziwnego w naszych strojach.
Po pół roku film został wreszcie nakręcony, była godzina! materiału, a należało z tego zrobić 10 minut. I wtedy Piotrek zdezerterował, nie chciał filmu zmiksować w 2 tygodnie, tak żebyśmy mogli pokazać go w konsulacie. Prawdopodobnie nie byłoby tego filmu do dziś, siedziałby Piotrowych w kartonach (każda kaseta w innym kartonie i nie wiadomo gdzie...) gdyby nie Grześ Panter.

Grześ i jego żona Agnieszka, mimo, że mieszkają daleko ode mnie, przez kilka nocy (do 3 rano) siedzieli u mnie. Zmęczona Agnieszka drzemała na wiklinowym fotelu, a Grześ wbijał materiał w komputer. Potem jechali do domu i o 6 rano wstawali do pracy. Potem Grześ film, już u siebie, zmiksował i połączył ze ścieżką dźwiękową, którą ja zrobiłam.
Nie wiem, czy w obecnej, komercyjnej Polsce jeszcze coś takiego się zdarza? Czy ludzie robią coś dla ludzi z czystej przyjaźni, nie biorąc za to pieniędzy? W ogóle mój wieczór autorski zrobiłam "z pomocą moich przyjaciół". Około trzydziestu osób pomogło mi absolutnie bezinteresownie. Grali, śpiewali, robili dekorację, puszczali filmy, czytali wiersze, sprzedawali bilety, obsługiwali aparaturę, przygotowywali poczęstunek, sprzątali, myli talerze i kieliszki. Sponsorzy podarowali ciastka. A wcześniej inni nakręcili i zmiksowali filmy, nagrali wiersze na CD.
To jest nadal wspaniałe wśród naszej Polonii. Potrafimy robić takie imprezy pomagając sobie z czystej przyjaźni. (Właśnie przygotowujemy się do następnej i niedługo już jawnie o tym napiszę...)

POEZJA NA ULICACH SYDNEY

Niedostrzegana włóczy się po ulicach
sydnejska poezja - kochanka dziwaków...

Przeniknięta insomnią wyzierającą z oczu kloszarda
wciska mu hamburger w czarne z brudu ręce.
Wyrzucanych z Sądu Rodzinnego rozbitków
pociesza (przegranymi na dygital) tamtymi latami,
których pełno w antykwariatach po drugiej stronie życia.
Na nieskończonej fali Pink Floydów
kołysze ich odpływem, żeby zapomnieli;
choć sama dławi się nostalgią, gdy żebrzący Borys
trąbką przywołuje podmoskiewski zmierzch
pod wyniosłością wieży Centrepoint.

Uciekając przeszłości,
kamufluje się w różnojęzycznych przechodniach.
Nieuleczalnie cierpiąca daje się oszukiwać
rozwalonym na wystawach talizmanom,
a potem, w zadymionym smutkiem pubie,
do zachodu blusuje z pijanymi Ozi.

Padłą w zaułku trzeźwi chłodny deszcz,
a wiatr rozczesuje zmierzwione włosy
i podrzuca suknię z jesiennych liści.
Przetworzona w piękność ulicznica
spowija się oparem perfum z testera,
w obnażającym lustrami Davidzie Jonesie,
z którego ucieka, nie mogąc znieść milczenia fortepianu,
nieatrakcyjnego już dla nikogo...

W drodze do nocy daje się ponieść podnieceniu ulic,
żeby jeszcze raz zafascynować się swym odbiciem
w czarnych szybach wieżowca,
zapłonionych propozycjami bezczelnego słońca.
Porzucona przed opustoszałym domem
rozpłacze się wśród różowatej nagości drzewa
uwięzionego w betonie miasta.

Potem, wmiesza się w tłumy zdążające na występ
szokująco szczerej Alanis Morisette.
Po drodze, pośpiesznie wyliże loda za trzydzieści centów
w Mac Donaldsie przytulonym do Entertiment Centre
- zanim zasiądzie w ostatnim rzędzie, tuż pod dachem,
w otoczeniu bezrobotnych kochanków.

A po koncercie przemknie ulicą koło portu,
gdzie kręcą się opadłe liście i śpią samochody.
Osłabła z samotności ulegnie potędze mostu
i ponad zimno lśniącą wodą,
z nieodwzajemnioną miłością
zatęskni do stojącej na redzie Opery.

Gnana chandrą
nieziemską kolejką wślizgnie się w somnambulizm miasta,
żeby w Kasynie, oddając się ostatnim pożądaniom,
chociaż poocierać się o ciała szukających szczęścia
transwestytów, prostytutek, złodziei,
nieudacznych kochanków, zmęczonych klezmerów.

Ze złudzeń spłukana
na wietrznym podjeździe złapie taksówkę do Oxford street,
gdzie, wreszcie niczego nie pragnąc,
wciśnie się pod kołdrę bezdomnej
spędzającej noce na ławce autobusowego przystanku.
Oparte o brudne poduszki,
w milczeniu pociągając z flaszki,
zapatrzą się w ciągi samochodów,
przemykających niejasnych typów

i snującą się jak czarna melancholia - noc.

_________________________________________________________________

Niezapomniane cukierki

2008-03-01T23:00:00.007+10:30

______________________________________________________

Ostatnie wiersze tutaj były albo całkiem gorzkie albo kwaśne jak zielone jabłka...
Doszłam zatem do wniosku, że pora na coś słodkiego. Choć... oczywiście będzie to taka słodycz w moim stylu, czyli perfidnie gorzkawa...

Jak większość dzieci, których dzieciństwo byle jak toczyło się po wojnie (drugiej światowej oczywiście, nie Jaruzelskiego), słodyczy specjalnie za dużo nie uświadczyłam ani w uczuciach ludzkich, ani na języku. I być może dlatego, że było ich mało i były od święta, dobrze zapamiętałam słodkie momenty. Nawet mocniej (bo dzieci łatwiej wybaczają...) zapisały mi się w pamięci, niż te gorzkie i słone - jak łzy dziecka pozostawionego samemu sobie.
Po wojnie nikt nie odprowadzał dzieci do szkoły, nie było "śmieciowego jedzenia", tylko chleb ze smalcem i jedno jabłko na tydzień. Ale choć tylko czasami, cukierki osładzały niedolę i pozwalały znosić szarzyznę, biedę, głód.
A dziś? Mimo kolosalnego "postępu" na świecie, niestety, tylko niektórym dzieciom jest lepiej, a są takie, co nie znają nawet smaku tych cukierków, które osładzały gorycz mojego powojennego dzieciństwa.

NIEZAPOMNIANE CUKIERKI

Bez trudu przywołuję ich smak...
Landrynki - kwaskowate szkiełka,
ze skarbem słodkiego migdału.
Perłowe poduszeczki
wypchane kakaowym nadzieniem.
Zdobyte za butelkę po wódce migdałki w kakale.
Grylażowa rozkosz
wylewająca się z rozgryzionego karmelka!...
Fundował ją tatuś,
gdy zaczynała się ceremonia letnich spacerów
lub ciocia Marysia w skierniewickim kiosku.
Raczki-pasiaczki, o orientalnym aromacie.
Kukułki z pierwszym smakiem alkoholu
- przepuszczałam na nie kolonijne kieszonkowe!
Krówki-ciągutki,
w których zostawiałam mleczne zęby.
Tylko miętówkami plułam,
nie dorósłszy do wyrafinowanego smaku.
Goryczy za dużo było we mnie i dokoła.

Z torebką cukierków
zdobytą za cenę niezjedzonego obiadu,
100tką - jeździłam dookoła Warszawy.
Przyklejona do szyby, chrupiąc karmelki
zapominałam o klęsce dzieciństwa.

Dzięki nim, w końcu nie było źle!
W spożywczym, słoiki pełne obietnic
skrzyły się słodziej niż produkty powszednie.
Aromatami wabił cukierniczy w złotym mieście tatusia.
A w niepocięte arkusze papierków od cukierków
(z fabryki, której tatuś rozliczał finanse)
obkładałam ukochane książki.

No… i na warszawskich ulicach
wszędzie stały kioski z piwem i ze słodyczami
- Pogotowie Ratunkowe dla dzieci i pijaków.

Rysunek wykonał Piotr Ożerski, ponieważ w tamtych czasach nawet marzyć nie mogłam o posiadaniu jakiegokolwiek aparatu fotograficznego. Ale tak właśnie wyglądałam: mała, chuda (nie do wiary! cooo?...) niedożywiona, nawet takie warkoczyki nosiłam i nigdy nie udało mi się wyhodować dłuższych...

Pamiętacie warszawski autobus nr 100, tak zwaną "setkę", która jeździła naokoło? Można się było przejechać przez całą Warszawę za jedne 80 groszy! Dziś znalazłam na internecie, że po Warszawie znów jeździ "setka", choć już jako autobus turystyczno-muzealny, i ma tylko cztery rejsy dziennie. (Czasami specjalnie wsiadałam w przeciwną stronę, żeby dłużej się wozić, tym jedynym samochodem mojego dzieciństwa...)

A na koniec dzielę się z Wami (polskimi Australijczykami) słodkim odkryciem, bo wiadomo, że w Australii nie ma dobrych słodyczy. Jakieś potworne gumki w różnych kolorach, czekoladki słone, ciastka tłuste. Nie ma to jak polskie słodkości! I właśnie w sklepach Aldi, znalazłam niemieckie toffi, zupełnie jak nasze polskie. Polecam, wypróbowałam, zjadłam już 4 torebki w ciągu ostatnich 2 miesięcy - sama!!! Pycha! Ale uwaga, jesli ktoś ma słabe zęby, bo to są toffi ciągutki...
Żeby nie było pomyłek, poniżej opakowanie. No... nie miałam serca i zeskanowałam pełne...

Smacznego!
______________________________________________________________

Powrotna droga z Wollongong do Sydney

2008-01-24T20:42:00.002+10:30

______________________________________________________

Droga z Sydney do Wollongong, w słoneczny dzień...

Wolllongong leży jakieś 100 km na południe od Sydney, nad oceanem.
Kilka razy jeździliśmy do tego miasteczka ot tak, na wycieczki, a kilka razy grałam w tamtejszym Polskim Klubie i raz na polskim weselu.
Pamiętam jeden powrót, ale to nie była droga nad samym oceanem, jaką opisałam w poniższym wierszu. Wtedy wraz z córką Selmą, wracałyśmy z chałtury, po drugiej w nocy. Nasza wybrakowana mitshubisi magna załadowana była po czubki okien aparaturą - czyli widoczność w tylnym oknie była zerowa, tylko w bocznych lusterkach można było sprawdzać, co wyczyniają kierowcy za nami, ale na szczęście ich nie było... Przez całą, prawie dwugodzinną drogę, żadne auto nie przejechało...

Droga pięła się w górę, magna ledwo dyszała - już od momentu kupna chorowała na nieuleczalną zadyszkę, a pod górkę to w ogóle zipać przestawała.
Selma, jeszcze młodziutka, nie prowadziła auta, więc ja sama z odpowiedzialnością za dziecko, (a czy jest większa odpowiedzialność?) z duszą na ramieniu, całą siłą psychiki pchałam magnę pod górę (wcale nie łagodną...) i błagałam Boga, wszystkich świętych i naszych Aniołów Stróży, żeby samochód nie rozkraczył się na pustkowiu w ciemności, bo co my dwie sieroty poczniemy, do tego bez komórki!...
Myślę, że mam bardzo dobre Duchy Opiekuńcze, bo jak przypomnę sobie swoje drogi po bezludziach, czasem piesze, a nawet bywało, szłam w nocy sama przez las!... Może niebezpieczeństwo omijało mnie tylko dzięki moim Aniołom?

Wiersz o drodze z Wollongong do Sydney powstał w pewien zamglony dzień zimowy. Wiał zimny wiatr od oceanu, nie było słońca, ogromne chmury groziły burzą, a my troje - dziś już eksrodzina - wracaliśmy z wycieczki drogą wijącą się nad oceanem, tuż obok przepaści po prawej stronie.
Właściwie jest to wiersz o powracającej miłości. Są takie, trwające od ich początku do końca życia - jak nieuleczalna choroba, mająca swoje lepsze i nie do wytrzymania - momenty. Podobna do przypływów i odpływów oceanów, czy mgły napływającej lub rozwiewającej się na jakiś czas, by znów się pojawić nie wiadomo kiedy...
I właśnie w powrotnej drodze do naszego domu wróciła na chwilę moja nieuleczalna miłość, wraz z piosenką "Muzyka twoje imię ma". Taka miłość, jak świat za oknami samochodu... Love is blue... niestety.

Powrotna droga nad oceanem, z Wollongong do Sydney

Samochód z trudem wsuwa się
w napęczniałe deszczem chmury.
Uszy przebite wysokością
opatrują się watą osiadłych na skałach oparów.
Nieznana droga
zaskakuje nieporozumieniami na zakrętach!

Z lewej wyłania się nagle dom upiorny i opuszczony.
Stylowe okna zabiły deski niepamięci,
kolory rozmazały rozszlochane deszcze.
Secesyjne ozdoby sczepione z zaciekami
padły w ostatnim akcie rozpaczy!...

Dom mija za oknami samochodu.
Pozostaje ocean wystygłej kipieli
na dnie przepaści z prawej strony niebezpiecznej drogi.
Nad nim, miliardy łez drżą na zaborczych mgłach,
napuchnięte chmury rozszarpuje wiatr!

Udręczony magnetofon
raz po raz odtwarza piosenkę „Muzyka twoje imię ma”,
w której ponownie się zakochałam.
Solówka gitary przekreśla zapominanie,
a słowa przywołują zaleczony ból.

Ogłuszeni wysokością, wpadamy w tunel
splecionych w niebiańskiej miłości eukaliptusów.
Muzyce z twoim imieniem
towarzyszy cisza lasu zapadającego w sen.

Nagle...
zwyczajna szosa do miasta przerywa niespełnionej baśni czar...

Wiersz nagrała Marta Kieć-Gubała. Kiedy słucham jak ona czyta, mam dreszcze, choć to tylko moje wiersze... Akompaniuje jej szum przejeżdżających samochodów i "Muzyka twoje imię ma..." część instrumentalna.
_________________________________________________

SMUTEK NORWIDA W SAMBIE PA TI

2007-12-04T20:45:00.006+10:30

__________________________________________________

Nagranie Samby Pa Ti Santany po raz pierwszy usłyszałam nad Adriatykiem, w pięknej dalmatyńskiej osadzie Mlini, leżącej 5km. od Dubrovnika.
Znajomy Polak zamieszkały w Hamburgu nagrał ją na jednym z pierwszych tranzystorowych magnetofonów i uświadomił nas, że Santana jest najnowszym odkryciem światowej muzyki rozrywkowej.
Tak to usłyszałam Sambę Pa Ti czerwcowym popołudniem 1970r, siedząc przy stole w ogródku – kawiarni, przy samej plaży. Jakość nagrania nie była nadzwyczajna, ale dźwięki gitary niosły się w przestrzeni, daleko nad wodą.

Nad morzem w ogóle dźwięk niesie się doskonale, pierwszy miesiąc grałyśmy właśnie w tym ogródku pod gołym niebem (czekając na zakończenie budowy hotelu, do którego nas zaangażowano i którego chrzesnymi, muzycznymi matkami miałyśmy wkrótce zostać).

Grało się tam wspaniale, dźwięk niósł się na naturalnym pogłosie, głos zyskiwał dodatkową barwę - śpiewałam z wiatrem po prostu!... Tak samo tego pierwszego dnia niosła się Samba Pa Ti, choć nie był to nastrojowy wieczór, a i radio tranzystorowe zaledwie... Muzyka była dziwna i niepokojąca, inna...
Wkrótce miałam już własną płytę analogową z tym utworem. Z Polski dostałam też lg. Niemena z wierszem Norwida „Aerumnarum plenus”.
Następne lato grałyśmy w środku wód, bo na wyspie Hvar, w przepięknym mieście Jelsa.

Jelsa była piękniejsza od miasta Hvar. Samo miasteczko leżało nad piękną zatoką, hotel w którym mieszkałyśmy oraz inny – w którym grałyśmy, nad inną szeroką zatoką, łączącą się z otwartym morzem.
Samby Pa Ti wtedy w zespole nie odtworzyłam, byłam za słabą gitarzystką, przy tym pianistka nie miała organów, tylko elektryczne pianinko – nie było możliwości zagrać tego utworu.
Za to wciąż puszczałam w hotelowym pokoju na zmianę, sambę i tęsknotę Norwida wyśpiewaną przez Czesława Niemena „Czemu mi, smutno i czemu najsmutniej...”

Choć... to wcale nie był smutny miesiąc! Grało się doskonale, turyści z całego świata bawili się świetnie przy naszej muzyce, po graniu często szliśmy do miejscowych dyskotek, których już było pełno w nadmorskich miejscowościach. W znajdującej się nad samym morzem dyskotece w Jelsie, światła paliły się w białych siedzeniach (zbudowanych z plastiku, lecz jak kamienne bloki), kolorowe slajdy grup underground zmieniały się na ścianie, piliśmy czerwony, aromatyczny bitter i bawiliśmy się do upadłego. Którejś nocy i mnie (na ogół spokojnej) udzieliło się szaleństwo. Zostałam samozwańczym wodzirejem, porywając za sobą całą dyskotekę i w pewnym momencie, w kilkunastometrowym wężu wyprowadziłam wszystkich na zewnątrz... Tańczyliśmy na ulicy...

Ten nastrój, który jest w wierszu, rozprzestrzeniał się tuż przed zmierzchem, o późnym zachodzie, gdy już niedługo trzeba było iść do pracy – grać. Przez otwarte na całą szerokość okna, na zmianę płynęły te dwa utwory i niosły się daleko w morze.
Czysta mistyka, ale dobra, niepokojąca i pelna nadziei, mimo tęsknoty i pozornego smutku...

W Australii, początkiem lat dziewięćdziesiątych, jeszcze niewykończony wiersz nagrał aktor Jacek Lenartowicz. Czytał wspaniale, głębokim, niskim głosem, do rytmu samby Pa-Ti, którą nagrałam na swoim korgu. Po wielu latach nareszcie miałam sprzęt, na którym mogłam zrobić to nagranie, a gitara z korga prawie miała barwę gitary Santany. Miałam w korgu i organy hammonda, na klawiszach potrafiłam nieźle aimprowizować...

Słowo „prze-ni-ka...” Jacek powiedział właśnie tak, jakby ono samo było przenikaniem. Jacek wrócił do Polski, w latach dwutysięcznych nagrał ten wiersz Andrzej Siedlecki. Miałam dograć do niego muzykę, ale ktoś się pośpieszył i puszczono w radiu SBS wiersz niewykończony, sam, bez podkładu.

Usłyszałam wiersz przypadkiem, Andrzej czytał tym swoim przepięknym absolutnie głosem, tym razem nawet jakby chrapliwie, brzmiało cudownie... Nawet bez muzyki było prawdziwe. Jest to nagranie jeszcze w archiwach radia SBS, tylko tytuł mu spłaszczono na: „Smutek Norwida...” Komuś samba Pa Ti z Norwidem nie chciała się dopasować...

Nie skończyłam jeszcze nagrywać tego wiersza, choć mam w domu nagraną recytację Andrzeja S. Ale jeszcze zrobię ten wiersz z muzyką, tak jak go czuję. I postaram się już niedługo udostępnić na blogowisku nagrania moich wierszy. A może nawet uda się i filmów?...

I oto sam wiersz, dużo krótszy niż ten wstęp oraz fotografie opisanych miejsc i moje wtedy...

Smutek Norwida w Sambie Pa Ti

Szeroko rozlana
ciemna, szmaragdowa woda
otwartej na głębokie morze zatoki...
Popołudniowa cisza
przygotowana na przyjęcie wieczornego snu...
Przestrzeń nieograniczenie wolna
- samotnością bez granic!...
Jak ludzkie wędrowanie przez otchłanie Bytu i Niebytu.

„Czemu mi smutno i czemu najsmutniej?...
Przejmujący głos Niemena
tekstem Norwida oskarżający istnienie,
na zmianę z cierpiącą gitarą Santany
wypływają na otwarte morze,
przez okna hotelowego pokoju.

Tajemnica
przeczuwana w dręczącej tonacji blue
Samby Pa Ti...
Egzystencja, której nie można odrzucić ani przyjąć!...
Samotność żeglująca po Wszechczasie
rejsem nieznanym i bezpowrotnym!

Dźwięki gitary
pragnieniem wytyczają ziemskie przemijania.

Odeszło...
Nadchodzi...
Przenika...

(Jelsa, wyspa Hvar 1971r)

W 1996r. byłam w Sydney na koncercie Santany. Obecnie znów przyjeżdża, ale nie pójdę.
Sambę Pa Ti graliśmy kiedyś z Janisem na jamie TV Polish Sydney. Nawet często była tam puszczana potem...

_________________________________________________

Gdybym teraz tam pojechała, zrobiłabym fotografie takie - jak czuję nastrój tego miejsca. Te, które zamieściłam tutaj, są przypadkowe, niestety...

_________________________________________________________

DIABELSKI INTERNAT - najgorsze wspomnienie z dzieciństwa

2007-10-11T15:29:00.001+09:30

_______________________________________________________

Bogiem, a prawdą, nie miałam zamiaru zamieszczać tutaj mojego najdłuższego wiersza. Skłoniła mnie do tego poetka Maryla R, której opowiedziałam o koszmarnym doświadczeniu z mojego dzieciństwa, z którego możnaby nakręcić horror film! Być może chciała, żebym publikując go pozbyła się koszmarnych wspomnień... One już nie bolą, czas leczy, ale zapomnieć się nie da.
Było to w 1949-50 latach. Pięćdziesiąt siedem lat temu! Ilu moich czytaczy nawet nie zaplanowano jeszcze do życia na tym świecie!

Urodziłam się w wygodnym domu, stojącym nad czystą rzeką, ale rodzice rozwiedli się zaraz po wojnie i matka wyjechała „układać sobie życie” w Warszawie. Po śmierci babci, która w tym czasie opiekowała się mną, musiałam dołączyć do matki, choć wcale tego nie chciałam.
Nigdy nie zapomnę pierwszego spotkania z Warszawą!... Po niezniszczonych Skierniewicach, po obcowaniu na codzień z bujną przyrodą, nagle znalazłam się w środku niekończących się gruzów, osmalonych resztek kamienic - na pustyni śmierci...
Matka znalazła mieszkanie na skraju tzw. „Dzikiego Zachodu”. Dziś stoją tam białe bloki na ulicy Świętokrzyskiej (przy Emilii Plater), kiedyś znajdowały się tam ocalałe części przedwojennych kamienic i gruzy, gruzy, gruzy... To one odtąd były placem moich zabaw. W jednej z potwornych ruder stojących pomiędzy Świętokrzyską, a Twardą mieszkałyśmy przez 13 lat.

Zmuszenie sześcioletniego dziecka do, aż takiego! pogorszenia warunków życia, było szokiem, który trwale zmienił mój charakter. Choć w sumie pozytywnie... Nauczyłam się pokonywać trudności, znosić nieszczęścia, godzić z losem – jeśli nie ma innego wyjścia. Stałam się dzieckiem od razu dorosłym.

Gruzy były straszne, ale największe zło było jeszcze przede mną! Matka pracując, nie miała czasu zajmować się mną, starsza siostra studiowała w szkole teatralnej w Łodzi – więc matka oddała mnie do internatu dla sierot i półsierot, w którym przebywałam przez powszednie dni tygodnia. W sobotę po południu przywoziła mnie do domu, a w niedzielę pod wieczór odwoziła do internatu.

Zakonnice prowadzące internat stosowały wyjątkowe metody wychowawcze. Nie były to dobrotliwe, miłosierne siostrzyczki jakie dziś często się spotyka. Nie sądzę, że tamte lubiły dzieci, raczej były one dla nich złem koniecznym. Wymyśliły więc diabła, żeby za nie przeprowadzał akcję pedagogiczną. Zresztą... zastanawiając się dziś, co to było, myślę, że prawdopodobnie w internacie mieszkały także opętane zakonnice. Nocami słyszałam przecież przerażający śmiech, huczący po pustych korytarzach, który budził nas, z i tak nerwowych snów.

Na koniec mojego tam pobytu, gdy zakaźnie chora leżałam w izolatce, sprzątająca ją, jeszcze niewyświęcona siostra, po moim pytaniu, czy naprawdę do dziewczynek przychodzi diabeł, usiadła na moim łóżku, serdecznie mnie objęła i powiedziała: „Nie dziecko, to robią zakonnice.” (Niech Ją za to Bóg wiecznie błogosławi...)

Mimo to, jeszcze cały rok bałam się zostać sama w ciemnym pokoju. Pozbyć się strachu pomógł mi ojciec, który gasił światło i tłumaczył: „Zobacz, tu stoi krzesło, tu jest szafa, tu jest stół i nigdzie nie ma diabła. Diabła w ogóle nie ma, są tylko źli ludzie.”

O diable w internacie zabroniono nam mówić w domach, bo: „jak powiecie, to za karę przyjdzie do was diabeł!” – straszyły siostrzyczki. Więc milczałyśmy jak zaklęte. Ale i tak się wydało i we wczesnych latach pięćdziesiątych internat został z hukiem zamknięty, o tej aferze pisały warszawskie gazety. Chwała Bogu, że stało się to dość szybko - wiele dziecinnych duszyczek zostało uratowanych!

Potem podobno był tam internat dla dzieci ...prominentów, o czym poinformowała mnie na party w sydnejskim domu, pewna pani, która zapewniła, że pracowała tam w latach sześćdziesiątych jako inspektorka! (Kogo to się nie spotyka na drugim krańcu świata!...)

Gdy już byłam dorosła, zdarzyło mi się kilka razy przejechać tramwajem koło internatu, chyba w drodze na warszawskie „Ciuchy”? Ale nie mogłabym wysiąść tam, za żadne skarby też nie weszłabym do kościoła, przy którym stał internat. Kościoła, w którym często zasypiałam klęcząc w czasie godzinnych modlitw, na kamiennych posadzkach. W tym kościele, już nigdy nie poczułabym obecności Boga...

Tych, którzy przebrnęli przez ten długi wstęp i nie mają dość, zapraszam do spędzenia ze mną kilku minut w Diabelskim internacie. Ja spędziłam tam pełne dwa lata... Czasem dobrze jest coś takiego przeczytać, żeby pomyśleć: „dobrze, że mnie się to nie przytrafiło.”

Na fotografiach: rogatka grochowska, koło której musiałam przejeżdżać dwa razy w tygodniu i która obwieszczała granicę wolności lub niewoli, kamienice starej Pragi, podobne do tych, które stały kiedyś na Kamionku i fotografia ...sydnejskiego Town Hollu, która kojarzy mi się z atmosferą tamtego miejsca. Dziwnym trafem, ten dobrotliwy budynek, na tym zdjęciu straszy! Fotografię zrobiła moja córka Selma. A na koniec fotka J.Iwanusa, przedstawiająca Wisłę w dzisiejszych czasach.

DIABELSKI INTERNAT
Współtowarzyszkom niedoli

Któregoś ranka
w skierniewickim szpitalu zmarła babcia Zofia
i z nią odeszła pewność mego dzieciństwa.
Wprost z pogrzebu musiałam jechać do martwej Warszawy,
gdzie moja matka
niepotrafiąca poradzić sobie z tragedią swego życia,
oddała moje, zawadzające, internatowi na Kamionku.
Odtąd przepadłam w wilgotnych murach budynku
wegetującego z lewej strony kościoła,
w którym Bóg nie chciał mieszkać, odkąd zamieszkał w nim diabeł.

Z prawej dymiła fabryka Wedla,
nie wabiąca szelestem celofanowych papierków
ani tłustym smakiem łakoci,
lecz dobijająca powietrze smrodem produkującej się czekolady.
Za Internatem rozlało się jeziorko
i przerażał Park Skaryszewskiego,
w którym grasował wampir topiący ofiary w zasępionej wodzie.

Na pustych korytarzach internatu zawodził wiatr,
a parkiety nocą polerował zimny Księżyc,
przedostający się do środka przez nieosłonięte okna.
Budynek straszył zwielokrotnioną pustką
i wystraszone przemykałyśmy przy ścianach
jak pokutujące za cudze grzechy duchy.
Za to szalały namiętności szarpiące zakonnice,
z białymi skrzydłami (dla kamuflarzu)
przyczepionymi do ich zamkniętych na cztery spusty twarzy.

Matka przełożona jak wystygła planeta
podtykała do pocałowania zmurszałą rękę,
której bałyśmy się dotknąć
przekonane, że rozsypie się w proch pod naszymi ustami
i zapaskudzi nieskazitelnie wyfroterowaną posadzkę!
(Nigdy też nie odkryłam czym właściwie była przełożona,
bo szczelnie okrywał ją czarny habit.)

Na jej ptasiej twarzy nie gościł uśmiech,
za to zgrzytał grymas, jak skrzypienie zardzewiałej zasuwki
przy połykających sieroty drzwiach wejściowych.
Czasem, w udanej łaskawości,
częstowała nas w obecności nieświadomych matek,
czekoladowymi kulkami,
którymi osładzała sobie gorycz zakonnego istnienia.

Oprócz diabła,
w internacie panowała żelazna dyscyplina:
pobudki przed wschodem słońca,
modlitwy na kamiennych posadzkach,
mycie w lodowatej wodzie, posiłki, nauka,
nabożeństwa i rzadki odpoczynek
odbywały się na nieznoszące sprzeciwu komendy.

Diabeł tylko straszył, lecz dyscyplina karała bezwzględnie
linijką waląc w wyciągnięte rączki
lub naginając do klęczenia na nieheblowanej desce
z poddańczo podniesionymi ramionami.
Połykałyśmy smarki poddając się karze,
przed którą nie mógł nas uchronić ani ojciec ani matka.

Wiedziałyśmy, że nie uciekniemy przed diabłem,
który grasował nocą, bojąc się światła z Nieba,
a wychodził straszyć,
kiedy nieświadomy złego Pan Bóg mocno spał.
W otępnych sypialniach,
gdzie w rzędach stały metalowe łóżka,
zasypiałyśmy zawinięte w kołdry, zdrętwiałe ze strachu,
bo co noc budził nas chichotem opętanej zakonnicy.
A na naszych nieostrożnie odkrytych czołach
zostawiał ślady piekielnych łap,
których przez tydzień nie zmywała święcona woda!

Tropy jego kopyt biegły wzdłuż sypialni
zapastowane przez zakonnice.
Fakt, że były utrwalone uspokajał mnie trochę,
widać nie był aktywny
skoro nie chciało mu się robić nowych?...

Czasami smolił nasze poduszki
nieopanowanie wymachującym ogonem,
a na mojej, ukrytej w nocnej szafce książce o Frycku Chopinie
zostawił odciski czarnych paluchów.
Obecny właściciel tego egzemplarza
(sprzedanego w antykwariacie na Świętokrzyskiej)
może je zidentyfikować
i objawić światu imię straszącego dzieci.

W czasie posiłków w suterenie
przesiąkniętej zgnębionym zapachem sierocinca,
zakonnice pracowały nad rozwojem naszych duszyczek,
czytając historie o pokornych, złotosercych Irusiach.
Ale my jak na złość! ciągle grzeszyłyśmy
gubiąc medaliki, zapominając z domu mydeł
lub ze strachu sikając do łóżek.
Za wszystkie przewinienia karał diabeł,
który powinien był cieszyć się z naszych grzechów?...

Nie docierała do nas filozofia uległych Irenek,
bo byłyśmy nieszczęsnymi dziewczynkami,
oddanymi w ręce diabła na sześć długich dni i nocy.
Szczęściem była sobotnia droga w stronę domów rodzinnych.
Niedzielna, ciągnąca się
wzdłuż przerażającego parku Skaryszewskiego
przez dwa lata była drogą do męki.
Matka nie chciała widzieć moich łez
i uparcie woziła mnie w sam środek piekła!
Do dziś, nie mogę spokojnie podróżować
niedzielnym popołudniem.

* * *
Tylko w przedszkolu na pierwszym piętrze było beztrosko.
Panowała tam siostra Genowefa,
która na pamiątkę podarowała mi święty obrazek.
I nawet raz, niespodziewanie zjawiła się moja matka
przynosząc dwa, przez nią uszyte fartuszki z falbankami.
Farbami, które gotowała siostra Genowefa
malowałam utracone domy, lasy, rzeki...
A kiedy czarodziejskie ręce siostry wyświetlały bajki z rzutnika
zafascynowana, nieruchomiałam do wieczora.

To w internacie
muzyka przestała być tęskniącą burzą dźwięków,
a stała się monotonnym rozwiązywaniem zagadek pięciolinii,
z którymi sam na sam
pozostawiała mnie śpiąca, stuletnia nauczycielka.
Nie bałam się ćwiczyć w pustej sypialni,
bo wiedziałam, że wyczerpany nocnym życiem diabeł
chrapie zamknięty w pokojach zakonnic.

W czasie wolnym, wąsata wychowawczyni
przygotowywała nas do życia cywilnego,
nakazując wiórkować rozbitymi marzeniami
bezkresne parkiety internatu.
A wieczorami najstarsze wychowanki
przedstawiały bajki Andersena.
Historią dziewczynki, która podeptała chleb
nauczyły mnie poświęcenia brodzenia w błocie.

* * *
Postarzałam się
i zaczęłam erę szkoły na niebezpiecznej ulicy Targowej.
Raz, matka wzięła mnie za rękę
i pokazując drogę powiedziała - zapamiętaj!
Zapamiętałam, gdyż byłam zaawansowana
i radziłam sobie w galimatiasie brudnych ulic,
aut, furmanek i nieprzyjaznego tłumu.
W zamian za zaawansowanie
szkoła przyznała mi nagrodę książkową
oraz bilet na przedstawienie o ogromnym misiu i lalkach,
które nocą ożyły na sklepowych półkach.

* * *
Niedzielne łzy lałyby się bez końca,
nikomu przecież nie byłam potrzebna,
a matka przeze mnie nie mogła wyjść za mąż!
Nie skarżyłam się,
bo za karę, w nocy przyszedłby do mnie diabeł
i moje powiększone reumatyzmem serce pękłoby ze strachu!
Płakałam i milczałam, aż litościwy Pan Bóg
zesłał na mnie zarazę kokluszu i wietrznej ospy,
którą zakonnice próbowały wypędzić
linijką waląc w moje dłonie przy atakach kaszlu.

Ale zaraza jak to zaraza, była silniejsza - i nie wylazła!
Matka chcąc nie chcąc, musiała nas zabrać do domu
i zaraz podrzuciła cioci Marysi,
która przygarnęła zarazy bez sprzeciwu,
choć z czasem stanowczo wyprosiła dwie zakaźne.

Dopiero w Skierniewicach,
pewna, że nie dosięgnie mnie kamionkowski diabeł,
pozbyłam się piekielnej tajemnicy.

* * *
Samą i odczynioną
zabrała mnie matka do pokoiku na koszmarnej Twardej 13,
na następnych trzynaście lat niedoli.
Ale chociaż od diabła oddzielała mnie niebezpieczna Wisła!...
A on, jak dobrze o tym wiedziałam, był zbyt leniwy,
żeby z mojego powodu zmieniać mieszkanie.

(Przypomniane i spisanee pochmurnym niedzielnym popołudniem 13 listopada 1994r.)

Ps. Dziwne... Na Video, mimo, że to już 50 lat później, ten sam nastrój. Zobacz "park Skaryszewski" i "ulica Targowa". Park zadbany, ale co kryje się między drzewami! I jeziorko zasępione... Na Targowej nowe domy, stare odrestaurowane, a ten sam nastrój smutku i grozy...
____________________________________________________

SZCZYT POEZJI

2007-09-05T19:22:00.011+09:30

________________________________________________________

Zdarza się, że KTOŚ ISTNIEJE DŁUGIE LATA - TYLKO DLA JEDNEJ CHWILI!...
Tak, jak nasza czarna kotka Tamara.

Przez całe życie siedziała w dziurach pod domami. Najpierw w Lakembie, a potem w Liverpoolu. Wypuszczona na dwór, żeby użyła świeżego powietrza, właziła pod puste miejsce pod blokiem, gdzie były śmieci, myszy, szczury, karaluchy, pająki, a być może i węże. Nigdy nie widziałam jej nawet na płocie, czy na jakimś słupku – nie miała takich ambicji.

Tylko raz w życiu, w niewiarygodnie piękną, pogodną noc, przy ogromnej opalizującej pełni księżyca wspięła się na sam czubek opuszczonej rudery stojącej koło naszego domu.
Dom był w starym stylu, dach pozieleniały od patyny kończył się ostrosłupem. Tamara wspięła się na sam jego czubek i razsiadła się na szczycie, tak, że wchodził jej w tyłek.

Posiedziała tak kilka minut bez ruchu na fosforyzującym dachu, czarna gruba kocica w towarzystwie smukłego cyprysa po lewej stronie dachu. W absolutnym milczeniu, tylko przy akompaniamence cykad.
Nie miałam ani gotowego aparatu, ani kamery i do dziś nie mogę odżałować! To było tak piękne, że zapierało dech w piersiach. Po chwili, równie bezszelestnie zsunęła się i zniknęła w zarośniętym ogrodzie.
Żyła dla tej jednej, wspaniałej chwili i zapewne nie zdała sobie z tego sprawy. Ani z tego, że stała się bohaterką jednego z najpiękniejszych obrazów. Nieświadomie zdobyła szczyt poezji...
Napisałam o tym wiersz pt.

SZCZYT POEZJI

Noc gwiezdnego roziskrzenia
i wiatr wstrzymujący oddech,
żeby nie spłoszyć chwili
- oniemiały z zachwytu…

...gdy gruba, czarna kotka Tamara
(niemożliwie balansując!)
wspięła się na czubek
zaśniedziałego dachu opuszczonego domu
i… rozsiadła się…
na szczycie fosforyzującego ostrosłupa!

Pod oślepiającą pełnią księżyca,
obok wznoszącego się do nieba,
bojącego się drgnąć! cyprysa…

Rysunek wykonał sąsiad Piotr Ożerski, rzeźbiarz, malarz i grafik – na podstawie mojego opisu...
Wiersz nagrał aktor Dariusz Kurzelewski – doskonale oddając podniosłość chwili, księżycowy, bajkowy nastrój i ...ironię.

Aaa, kotki dwa...
_______________________________________________________

Podwójna PODRÓŻ TANGARĄ

2007-01-11T16:59:00.005+10:30

___________________________________________________

"Podróż Tangarą" - film
Zapytano mnie, czy nie boję się zamieszczać wierszy na internecie, przecież ktoś może mi skraść pomysły! Nie boję się.
Prawdziwy poeta nie ukradnie cudzego pomysłu, bo ma dość własnych, przy tym każdy inaczej widzi i czuje. Właśnie swoją "inność" wyraża w poezji. Może ukraść tylko dupek.
Zresztą, wszystkie wiersze tu zamieszczone, były przedtem opublikowane.
Piszę po to, żeby ludzie czytali i tylko to się liczy.

„Podróż Tangarą” napisałam w środku lat dziewięćdziesiątych, kiedy musiałam jeździć tym pociągiem do Villawood, gdzie kupiłam magnę od polskiego dilera. Magna była doszczętnie zepsuta (choć kosztowała 5 tys $!), jeździłam zatem pociągiem, to po lewy pink slip (który załatwiał ów diler) jak i na powierzchowne reperacje, które niczego nie poprawiały. Ale coż... dzięki temu powstała „Podróż Tangarą”, więc może warto było stracić, żeby ten wiersz zyskać.

W 2003 zrobiliśmy krótki film „Podróż Tangarą”. (Zależało mi, żeby na moim wieczorze autorskim w konsulacie w Sydney zaprezentowć oprócz wierszy i muzyki także filmy. Chciałam, by to był zupełnie odmienny wieczór i był! Ale o tym w innym czasie.)
Trafiliśmy w podobny nastrój, dzień siwy, z mżawką, ale reszta już całkiem różniła się od wiersza, choć udało się złapać kilka podobnych do opisanych w nim krajobrazów.
W Australii wszystko się zmienia w rekordowym tempie, więc za oknami też już było co innego, choć śmiecie koło torów pozostały te same...
W latach dziewięćdziesiątych Tangara była supernowoczesnym, piętrowym pociągiem, w dwutysięcznym już nie tak nowoczesnym, a obecnie - to babcia, w porównaniu z najnowszym, kolorowym, prawie całkowicie oszklonym jej następcą!

Film nakręcił i zmontował absolwent sydnejskiej szkoły filmowej Konrad Aksinowicz, który też pokazuje się w ostatniej scenie. Czyta aktor Andrzej Siedlecki. Wiadomo jak! Kto słyszał jak on czyta, wie o co chodzi. (Gdy mieszkał w Polsce czytał w radiu 2000 razy!) Andrzej ma piękny, głęboki, fascynujący głos, szkoda, że tu nie można go posłuchać i w ogóle zobaczyć całego filmu. (Jako namiastka – wybrane kadry.)
Film jest całkowitym happeningiem. Nie chciałam pokazywać się w tym filmie, ale Kondzio zarządził, że to mój wiersz i mam być! Tak to, na stare lata zostałam ...aktorką. A nawet odważyłam się, w następnym filmie wg. mojego wiersza odtworzyć kloszardkę!

PODRÓŻ TANGARĄ

Już nie lubię jeździć pociągami,
bo w wagonach, z których usunięto intymność przedziałów,
cisną się promieniujące złą energią tłumy.
Przy tym dziura w budżecie nie gwarantuje pewności:
koła chcą wyskoczyć z zajeżdżonych szyn,
a dygoczące ściany wręcz ocierają się
o pędzące z naprzeciwka pociągi.

Za zakurzoną panoramą okien
rozkładają się brudy wielkiego miasta.
Dziś, na całym świecie koło torów się nie sprząta,
za to wszyscy udają, że nie widzą!
Podróżni drzemią, blablają, nie wyglądają przez okna.
Nikogo nie podnieca, że chałupki z pobitymi szybami
jak zrąbane prostytutki czekają na klientów
i z lenistwa gniją bezrobotne samochody.

Pociągi obojętnie mijają wykorzystanych:
zerwane tory czekające na reinkarnację,
wagony zżerane kanibalistyczną rdzą,
tłuste cysterny odsunięte na bocznice
jak zużyte kobiety, których nikt nie chce napełniać.
Jedynie poszarpane sztormem kable wysokiego napięcia
mają szansę
- wszak nie może być przerwany ciąg istnienia!...

W słońcu ledwo błyszczą świetlne sygnały,
za to w tunelach rażą pioruny graffiti.
Reklamy na frontach ruder cierpiących wzdłuż torów
oszukują we wszystkich dzielnicach:
Szalone ceny! Tanie śmiecie! Tandetne ubrania!
Na dworcach szczują hasła:
“Od papierosów umrzesz na raka!”
“Przeprosiny za jazdę bez biletu - sto dolarów!”
Tylko gdzieniegdzie głaszcze: “Jezus cię kocha”.

Na oknie tęcza smaru rozmazuje chandrę.
Za oknem
stary cmentarz rozkłada się pomimo chłodu eukaliptusów,
wierzby płaczą nad stawem wciśniętym między slumsy,
zrujnowana cegielnia żenująco się obnaża!
Rośliny dziczeją w obojętności ziemi
i nawet szafirowy powój
nie jest w stanie ukryć braku egzystencji.

Za to na stacjach panuje kamuflujące poruszenie:
zawiadowcy zamaszyście odprawiają pociągi,
w otwartych drzwiach wagonów
cyrkulują nieposiadacze samochodów;
z głośników płyną optymistyczne dźwięki sygnału,
lecz zaraz po nich
motorniczy zapowiada stacje coraz dalsze od Oceanu.

Tangara uciekając w ląd
prześlizguje się przez tunele - o włos od niebezpieczeństwa!
Czerwone auto, jak zazdrosny kochanek,
ściga ją równoległą ulicą.

Bez powodzenia.

Gdy nakręciliśmy materiał do filmu, Kondzio zaprosił mnie do najdziwniejszej na świecie herbaciarni. Na Parramatta rd, w okolicach Stanmore, właściciel Grek całymi dniami przesiaduje na stołeczku za ladą, w pustym lokalu, ozdobionym pożółkłymi plakatami z lat pięćdziesiątych. Na półkach leżą opakowania po czekoladach i zakurzone pudełka po ciastkach, puste pojemniki na lody lśnią wyszyszczoną stalą, talerzyki i filiżanki ukryte w plastikowych torbach (ochrona przed karaluchami) czekają na klientów, którzy boją się tu wejść.
Przy plastikowych, czystych stołach, umoszczeni na metalowych krzesłach, z grubych fajansowych filiżanek wypiliśmy herbaty, podane w stalowych czajniczkach. Przez otwarte na oścież drzwi zaglądali zadziwieni przechodnie. Byliśmy jedynymi klientami Greka przez cały dzień! Za herbaty zapłaciliśmy $ 3,60.
Czekając na autobus po drugiej stronie ulicy, patrząc na zbite i brudne szyby przedziwnej herbaciarni, zapragnęliśmy nakręcić o niej horror film, ale właściciel nigdy by się na to nie zgodził.

Choć zawsze mogę o tym napisać wiersz...

Ps. To nie do wiary co potrafi internet! Na video z YouTube możecie zobaczyć jeden z koncertów Kondzia w Sydney, na który zaprowadził mnie i moją córkę Selmę - Tomek Koprowski. Tego dnia zaczęła się nasza znajomość...
__________________________________________________

JEDENAŚCIE GODZIN PRZED NADEJŚCIEM NOWEGO ROKU

2006-12-31T13:00:00.002+10:30

_______________________________________________________

W Australii w Nowy Rok bywa + 30-40 stopni!
Ale w duszy potrafi być w tym samym czasie - 30-40 stopni...

A oto wiersz napisany przeze mnie kiedyś, właśnie

JEDENAŚCIE GODZIN
PRZED NADEJŚCIEM NOWEGO ROKU

Za oknem wlokącego się do City autobusu
przemija zamarły w maraźmie Redfern Park…

Z czterech słupów nonsensownej bramy
odłazi farba ordynarnie położona
i zaciekami płacze historyczna nazwa
zhańbiona bazgrołami dwudziestego wieku.
Sztachety zamkniętego wejścia
przypominają rzęsy,
skrywające oczy zawstydzone hipokryzją architektów
- wszak wokół parku nie ma ogrodzenia!…

Na huśtawce przysiadł smętny małolat,
zjeżdżalnie grzeją w słońcu pustkę - jak każdego dnia.
Nieczynna fontanna
niebezpiecznie od motłochu się odcina!
Dobrotliwie wygłupiają się tylko rachityczne palmy
z czubkami wystrzyżonymi na punka.
Pod nimi trójka Aborygenów rozłożona w trawie
ciągnie z flaszki alkoholowe marzenia
- podsuwając mi pomysł na dzisiejszą noc.

Przeciwlotnicze działko mierzy między drzewa,
chociaż nigdy wojen tu nie było…
Pod pomnikiem żołnierza przysiadła kamienna dziewica,
obojętni na zew płci, zastygli w przedawnionych misjach.

Po niepodlanej trawie uwija się gorący wiatr,
w pośpiechu zganiający poskręcane liście,
żeby za jedenaście godzin nie szeleściły pod nogami
pośpiesznie przechodzącego Nowego Roku;
który i tak niczego nie zmieni,
w przytłoczonym wiekiem i samotnością bez wyboru
- opuszczonym Redfern Park.
(1996r)

foto: Selma Celejewska
__________________________________________________

WŚRÓD NOCNEJ CISZY W MARAYONG i dwa słowa o "Polskich Kwiatach"

2006-12-25T23:55:00.004+10:30

_____________________________________________

To było w końcu lat osiemdziesiątych...

Zaraz po wigilii w naszym mieszkaniu w Liverpool, wszyscy moi goście pojechali do polskiego kościoła w Marayong, na pasterkę. Była gorąca, grudniowa noc.
Bardzo granatowa i rozświetlona, piękna...
To o tej pasterce jest wiersz:

WŚRÓD NOCNEJ CISZY W MARAYONG

Przez otwarte na całą szerokość
drzwi drewnianego kościoła w Marayong,
pachnącego dziś jodłami i świeczkami;
wypływa przytłumiony dźwięk organów,
poruszonych do głębi
małymi rękami muzykalnej Hani.

Ludzkie głosy, subtelnie wyciszone
(szanujące świętość wigilijnej nocy),
rozlewają się po czuwającym placu
między zaparkowanymi autami
i nieporuszanymi wiatrem polskimi świerkami.

W zadumie i wspomnieniu
płyną po powierzchni letniej trawy.
Odurzający zapach kadzidła
wzmaga nastrój "Snu nocy letniej"…

Córcia zmęczona poszukiwaniem Boga,
zasnęła na mych kolanach.
Bezwiednie wypełniam się
uczuciem dziwnego szczęścia,

które nie powtórzy się już nigdy.
__________________

Wiersz nagrała Marta Kieć-Gubała.
Jak zawsze Marta najlepiej potrafi oddać moje nastroje
- tak jakby znała moją duszę, dzięki jej za to!

Foto: Grzegorz Panter

Tu nastrój całkowicie inny niż na opisywanej pasterce! Wiadomo, wtedy były tłumy ludzi, parking pełen aut i ...niebo pełne gwiazd (świątecznych!).

Na górze, nasza choinka w mieszkaniu w Liverpool - z tej wigilii.

Ps. Szukając na internetowej stronie księży Chrystusowców zdjęcia kościoła w Marayong, znalazłam historię tego przybytku i ...niestety, grzebiąc się w latach osiemdziesiątych
NIE ZNALAZŁAM ŻADNEJ WZMIANKI o zespole „Polskie Kwiaty”, który wiele razy tam występował. I jeśli nie jest to zaniedbanie, to jest to czarna niewdzięczność, wobec czego apeluję do księży Chrystusowców, żeby to poprawili!

Na fotografii: „Polskie Kwiaty” na Mikołaju w Liverpool. Z prawej ks. Szewczyk.

Ps. 2 - Nie wiem, co stało się z Hanią organistką, która mając absolutny słuch grała nadzwyczajnie. Może ktoś wie?
__________________________________________________________

23 listopada mijają 23 lata naszego pobytu w Australii

2006-11-10T12:56:00.002+10:30

_____________________________________________________

Gdy znaleźliśmy się na lotnisku w Sydney, już w czasie odprawy celnej widzieliśmy, że po drugiej stronie czeka na nas drobna, jasnowłosa pani o uśmiechniętej twarzy.
Gdy wyszliśmy „na wolność” przedstawiła się, że jest z organizacji, która nas sponsorowała. Następnie, ulicami, na których fioletowo kwitły jackarandy, swoim samochodem zawiozła nas do domu dziadka Franka, u którego mieszkaliśmy kilka dni, aż wynajęte dla nas mieszkanie skończono malować.

Potem opiekowała się naszą rodziną, aż opieka przeistoczyła się w długoletnią przyjaźń, trwającą do jej przedwczesnej śmierci.
Zabrał ją rak, który wciąż jest silniejszy od ludzkiego sytemu immunologicznego i naukowców.

Była najserdeczniejszą przyjaciółką jaką w ogóle miałam - nazywała się Colleen Herft.
A musiał ją kochać każdy, kto ją poznał, wprost promieniowała dobrocią. Znałam ją wiele lat i nawet, gdy mieszkałyśmy blisko i często się widywałyśmy, nie zauważyłam, żeby kiedykolwiek na kogokolwiek podniosła głos. Nawet, gdy ktoś ją skrzywdził.

Na jej pogrzebie kościół wypełnili ludzie, którzy ją kochali - ponad pięćset osób. Wszyscy zapłakani. Pracowała, chyba 20 lat, społecznie, w organizacjach przykościelnych pomagających imigrantom zaklimatyzować się w Australii; najpierw w Lakembie, a potem w Saint Marys.

Colleen była alkoholiczką, która przez 35 lat nie wzięła do ust kropli alkoholu. Od momentu, gdy powiedziała stop. Była drobną, śliczną i delikatną kobietą o żelaznej woli i sercu pełnym miłości dla ludzi. Życie prywatne nie ułożyło się jej, zresztą jak i mnie. Najpierw więc przyjaźniliśmy się wraz z mężami, potem obie się rozwiodłyśmy.
Colleen głęboko wierzyła w Boga, myślę, że teraz w niebie pracuje w organizacji pomagającej nowoprzybyłym zaklimatyzować się na Tamtym Świecie.

Fakt, że jesteśmy na antypodach zawdzięczam w jakiejś części Colleen. To jej katolicka organizacja (przy kościele w Lakembie) nas sponsorowała, a ona pomogła nam stawiać pierwsze kroki w Australii. Dlatego właśnie jej poświęciłam wiersz, bo to ona nauczyła mnie

JAK POKOCHAĆ OBCY KRAJ...

Colleen Herft - która podarowała mi Australię

W pokochaniu Australii pomaga
wpadający do ciemnego pokoju promień słońca,
przebijający nostalgię niedawnej przeszłości.
Pomagają bioprądy odbijające się
od rozkołysanych na werandzie dzwoneczków.
Efemeryczną nutą grające na wąsach śpiącego kota.
Hipnotyzujący szept wiatru
obiecujący zapomnienie.

Pomaga cisza
zastygła na pajęczynie pośród zwojów passiflory
i popołudnie, które nigdzie się nie śpieszy.
Podsłuchuje nawołujące się ptaki
i pogodnie spogląda na stare domy,
odpoczywające
między oszałamiająco kwitnącymi krzewami.

Młoda Historia zawiodła mnie pod polne bramy
skryte wśród ciągnących się bez końca traw.
Odnalazła drogę do farmy starodrzewnej,
uśpionej sjestą i fioletową kołysanką wisterii.
- Popatrz, istnieje jeszcze spokój na świecie!… -
westchnęła urzeczona.

W starej karczmie,
pod zakopconą czasem powałą
postawiła mi kufel zimnego piwa
i przy buzującym ogniu nakarmiła nadzieją.
Zawiodła w przytulną ciemność kina,
żeby pokazać życie inne, niż było - tam.
Objawiła życie nie żądające niczego więcej,
zadowolone z tego, co ma.

* * *
Pokochałam odrębność Australii
skrytą w tajemnicach wiekowych domów.
Jej niefrasobliwość rozleniwioną słońcem,
do późna migoczącą beztroską okien,
wylegującą się w granatowej pościeli nocy.

Pokochałam ją,
gdy powitała mnie fioletowo kwitnącą wiosną
i rozgrzała zgasłe serce złotymi mimozami zimy.
Pokochałam ją nawet
zamgloną chandrą niekończącego się deszczu
i zawodzącą z wichrami
na plażach zahartowanych biciem surowego oceanu.

Wytropiłam jej enigmatyczną osobowość
nie ujawniającą się pierwszym oczom.
Skryta w cieniach i przeszłości,
wychodzi ci naprzeciw
jeśli już dojrzałeś, żeby ją zrozumieć.
Jeśli już dojrzałeś,
żeby tak zwyczajnie, po prostu - żyć.

I cóż z tego, że być może... gdzieś...
_______________________________________

Gdy Colleen była umierająca, moja córka Selma przetłumaczyła ten wiersz na angielski, tak więc miałam szczęście, że zdążyłam jej podziękować, że tak wspaniale zaistniała w moim życiu. Nagrałyśmy też specjalnie dla niej kasetę z kolędami na jej ostatnie Boże Narodzenie (1999r). Colleen była bardzo dumna ze mnie, że działam, gram, piszę. Staram się jej nie zawieść.

Choć była dużo lepsza ode mnie, wierzę, że znów się spotkamy.
________________________________________________

Lata sześćdziesiąte i W NOSTALGICZNYM DOMU MARKA S.

2006-10-14T22:43:00.005+09:30

_______________________________________________

To było we wczesnych latach sześćdziesiątych...
We trzy wybrałyśmy się, właściwie po kryjomu, na auto-stop. Byłyśmy pełnoletnie i nie zamierzałyśmy nikomu spowiadać się z tego, co robimy, ale jeżdżenie autostopem w tamtych czasach (w grupie) było całkiem bezpieczne. Ba! Nawet, jeszcze w latach siedemdziesiątych bezpiecznie jeździłam autostopem po byłej Jugosławii! Nie do wiary, prawda?

Wybrałyśmy się więc (ku przerażeniu rodzin, które nas poszukiwały), pod koniec wakacji w szalonych latach sześćdziesiątych, na dwutygodniową wycieczkę przypadkowymi autami. Zresztą były to na ogół ciężarówki zapełnione autostopowiczami, albo chłopskie wozy.
Zabierano nas chętnie - bo miłe dziewczyny, a ja dodatkowo umilałam czas kierowcom graniem na gitarze i śpiewaniem. (Bywało, że ciężarówką jechali jeszcze inni gitarzyści i to już był prawdziwy koncert!)

Po drodze zabawiłyśmy kilka dni w gościnnym domu mojego ówczesnego przyjaciela Marka S.

Wszystko w tym wierszu jest autentyczne. Wspaniali ludzie, którzy tam mieszkali i użyczyli nam gościny. Tajemniczy dom pełen rodzinnych pamiątek, cmentarz tuż obok; wielki, piętrowy młyn, nastrój. Ale przede wszystkim ludzie. Minęło czterdzieści lat, a wciąż tę wizytę pamiętam, choć niewiele pamiętam z tamtych czasów.

Co najbardziej chwytało za serce w tym domu: w saloniku, tuż przy drzwiach stał stolik, a na nim drewniana taca w kształcie winogronowego liścia, na której leżał 2 kilogramowy bochen świeżego chleba, oraz nóż do krojenia – przygotowany dla każdego głodnego gościa. Przepiękny zwyczaj, z którym nigdzie na świecie potem się nie spotkałam.

Po wizycie u Marka S. pojechałyśmy do Lublina do domu Michaja Burano, gdzie polecone przez Marka, który znał Michaja, zostałyśmy gościnnie przyjęte przez króla Cyganów - ojca Michaja Burano. O tym napiszę w Raptularzu, bo była to niezapomniana wizyta.

Autentyczne są również fotografie wykonane ruską Zorką C, porysowane, niedoświetlone, ale dodając im kolory starałam się przywołać nastrój tej wizyty.
Ponieważ to ja fotografowałam, nie ma mnie na tych zdjęciach, wobec czego zamieszczam moją fotografię z tamtych czasów. Niebieską, bo to były czasy, gdy dla mnie „błękit był niepokojący...” - błękitny okres w moim życiu, ale tak intensywny jak kolor łubinów i chabrów, a nie jasnego nieba.

W nostalgicznym domu Marka S.

Na fotografiach niewyraźnych jak wspomnienia,
pijemy porzeczkowe wino
przelewane z imbryka do herbacianych szklanek.
Palimy state expressy i spowici dymem
marzymy o nieosiągalnych...
Pytając z Niemenem „Czy mnie jeszcze pamiętasz?...”

W gościnnym domu Marka S. milczy drewniany zegar,
którego serce pękło w chwili śmierci mamy,
migdałowymi oczami spoglądającej
z zawieszonej na ścianie - jak świętej - fotografii.
Na stoliku przy drzwiach
taca, kształtem liścia obejmuje bochen chleba:
SOS dla niepocieszonego z „Błyszczących linii szyn”...

Podłoga pachnie szarym mydłem,
w tapczanie drzemią roczniki Przekroju,
kojącą poświatą lśni kaflowy piec.
Na szemrzącym radiu drży dziewiętnaście pocztówek:
mój dar na dziewiętnastolecie przyjaciela.
I saksofon zachrypł, pragnąc „Angeliny”...

Za oknem noc zamyka oczy nad cmentarzem,
majaczy cień mamy przysiadłej na grobie,
z tęsknotą patrzącej w stronę synów i tatusia.
Przy stole śmieją się domownicy
i wariatki z auto-stopu
goniące wiatr, z którym wszystko mija.
Niepotrafiące odpowiedzieć cygańskiej piosence
„Za co kochasz wędrowanie?”

Dom odurzył się młodym winem,
nieujawnionym zaklęciem solidago
i niepokojem astrów fioletowo-różowym.
Odrobinkę też płacze błękitem,
z piosenką Niebiesko-Czarnych „Tylko nie mów mi o tym...”

Na bieli kartki kreślę linie.
Wplatam gitary, gwiazdy, przeznaczenie Marka
- wróżąc mu odejście od pewności domu.
Jak w piosence Michaja Burano
„Gdy pójdę w drogę, wezmę z sobą księżyc.”

A my? Ścigające szczęście czarownice?...
Na gitarze prowadzącej,
z melodią Klenczona „Gdy odlatują bociany”
popędzimy w swoje przeznaczenia.

* * *
Straciliśmy wszystko oprócz wspomnień.
Sami już nie wiemy, co nam się nie spełniło.
I nigdy się nie spotkamy.
Jak przeczuł Niemen w piosence „Wiem, że nie wrócisz...”

________________________________________________

Dzień Ojca i ...ODEJŚCIE OJCA

2006-09-03T17:37:00.003+09:30

_______________________________________________________

Mamy już dzień matki, ojca, babci. Niedługo zapewne będzie ustanowiony dzień dziadka, a potem cioci i wujka, sióstr i braci. No cóż, każde święto to dodatkowe zarobki dla producentów upominków...
Dni ku czci rodziców powinny się jednak nazywać: Dzień Dobrej Matki i Dzień Dobrego Ojca, nie każdy bowiem ojciec i matka zasługują na to miano, a co dopiero na święto.
Właściwie jedyne neutralne święto podobnego typu, to Dzień Kobiet i dzień mężczyzn pt. Święto 40 Męczenników (pasuje tylko do niektórych niestety...) - ponieważ nie chodzi tu o fakt, czy dobrze sprawują powierzone przez Pana Boga funkcje, tylko, że po prostu są przedstawicielami jednej z płci.

Wracając do Święta Ojca, mój był akurat dobrym ojcem, tyle, że prawie go nie miałam. Gdy liczyłam sobie 2,5 roku, a moja siostra 16 lat, rodzice się rozwiedli. Potem miałyśmy ojca jedynie w wakacje (ponieważ daleko mieszkał -12 godzin jazdy pociągiem), no i w nieczęstych listach. Gdy rodzice się rozwiodą, każde żyje swoim życiem. Ojciec nasz także szybko zmarł - gdy robiłam maturę. Istniał więc w moim życiu krótko, przy tym był jakby nierealny, ponieważ wakacje u niego były bajką, która po dwóch miesiącach ustępowała miejsca okrutnej rzeczywistości na gruzach Warszawy.

Pierwszym wspomnieniem, które pamiętam, był moment jego odejścia z naszego domu w Skierniewicach. Stał przy weneckim oknie sypialni i patrzył na ogród w milczeniu i w bezruchu. Chwilę potem wyszedł z domu, który wybudował , w którym wszystko zostawiał, by nigdy nie przestąpić jego progu. Zostawił też nas obie i każda inaczej musiała sobie z tym poradzić. Gdy widziałam go stojącego przy oknie, nie rozumiałam co się stało, ale czułam ból i wiedziałam, że odtąd nie będę miała ojca.
Co prawda, nigdy ponownie się nie ożenił, ale żył przyklejony do innej rodziny i zapewne jej problemy były dla niego bardziej istotne, niż nasze - córek z którymi miał nieczęsty kontakt.
Nie wiadomo kto był winien rozwodu, oboje rodzice mówili coś innego. Nie jest to wreszcie istotne. Ludzie się rozwodzą, bo w jakiś sposób są niedojrzali, a płacą za ich błędy dzieci.

Wiersz „Odejście ojca” napisałam już w wieku średnim, teraz jestem starsza niż ojciec był gdy umierał, a wciąż boli mnie dzień jego odejścia.
Jeden głupi błąd i zmienia się życie kilku osób. Może mocniej: jeden głupi błąd rujnuje życie kilku osób.

ODEJŚCIE OJCA

Moje pierwsze wspomnienie
przytłacza boleść umierającej jesieni.
Nagle posiwiały listopad,
pustka drzew ogołoconych z nadziei,
jęk tonącej w błocie zżółkłej trawy,
bladość nieba niewierzącego w powrót słońca
i ustający, jak pękające serce wiatr.

Moje pierwsze wspomnienie to rozwód rodziców.

Pamiętam wielkie okno sypialni
i stojącego przy nim ojca,
patrzącego w niewyraźną przyszłość,
rozciągającą się
za eksplodującą w przenikliwej bieli przestrzenią,
za pogrążonym w rozpaczy ogrodem.
Przeciąganą chwilę przed ostatecznym krokiem,
który na zawsze wywiódł go z naszego domu.
Zostawiał wszystko,
w walizeczce nie mógł zmieścić nawet wspomnień!

Nie dowiedziono winy ani niewinności.
Obojętny sąd przypieczętował cztery życia.
Nas dwóch - nie liczących się,
nikt o zgodę nie pytał.
Nawet nie zdążyłam zrozumieć,
co to znaczy mieć rodzinę!

Odtąd, podstępnie dopadała mnie tęsknota.
Prześladowała przypływającą z daleka muzyką.
Wyłaniała się zza rogów ulic
szydząc wśród rozbawionego tłumu.

Ale najbardziej bolały niedziele, spędzane tylko z matką.

Dom rodzinny, foto: Ela Celejewska. Selma twierdzi, że w negatywie wygląda on jak z horror filmu...
_________________________________________________

Boże Narodzenie w lipcu i TWILLIGHT ZONE

2006-07-29T19:11:00.002+09:30

_______________________________________________________

Z eksem nie mam specjalnych wspomnień. Kiedyś jednak podarował nam wieczór niezapomniany: wystąpił jako pomysłodawca i kierowca.
Mieszkaliśmy wtedy ( początkiem lat dziewięćdziesiątych) w Liverpool - sydnejskiej dzielnicy zamieszkałej gęsto przez Polaków. Daleko od oceanu, kurzliwie, za gorąco lub za zimno, brzydka architektura, ale tanio. Spędziliśmy tam osiem lat, których nie powinno być, ale może jednak musiały?

Kiedyś w lipcu, eksmąż i eksojciec zawiózł nas obie z Selmą, na wycieczkę do Warragamba, gdzie jest tama z zasobami wody pitnej dla Sydney. Już sama jazda autem była niezapomniana. Jechaliśmy prosto w ogromną, płonącą dziurę w środku skłębionych chmur. Takiego dramatu na niebie jak tego wieczoru, nie mogę zaobserwować od wielu lat, a chciałabym zrobić podobne zdjęcie. Był to wyjątkowo mistyczny zachód słońca. Napisałam o nim wiersz Twilight Zone.

W Warragamba, w starym hotelu w stylu Tudor (czerwona cegła i czarne belki), w ogromnym kominku (właściwie kominie!) buzował ogień – choć jak to w Australii, wcale nie było zimno! W drzwiach wiodących do sali obok stała ustrojona choinka i kręcił się Mikołaj. Nakryte białymi obrusami stoły czekały na wigilijnych gości. Środek roku - a tu Niemcy urządzili sobie Boże Narodzenie!

Właściwie nie ma w tym nic dziwnego. Ani zima, ani pogański zwyczaj strojenia choinki nie mają nic wspólnego z narodzeniem Chrystusa. Tradycję tę wymyślili Niemcy, mogą więc robić w Australii Christmas kiedy im się podoba, bo i tak już dowiedziono - nawet papież w 1994r potwierdził - że Jezus nie urodził się 25 grudnia.

TWILIGHT ZONE

Zapadł zmrok i świat pociemniał nagle wyciszony...
Noc złączyła się z ogniem zachodu - na granicy cudu.
Niecierpliwy cień już pokrył wszystko,
tylko promienie z ociąganiem żegnają linię horyzontu.

Gna cię w rozświetlony happy end,
ale nie dano ci szansy:
gubisz się w perspektywie, wirujesz w kole czasu,
i nigdy nie dotrzesz do Ziemi Obiecanej.

Nad głową grozi obezwładniająca ciemność.
Księżyc stanął na warcie jeszcze popołudniem
i pierwsze gwiazdy zwodzą, zimne i niedostępne.
Gorące pozostało tylko to nieosiągalne miejsce,
w którym granica nocy i dnia
otwiera przejście do niepojętej przychylności Nieba.

Skądś przypłynął smutek przechodzenia w inny wymiar
i przenika cię nieodwołalność najwyższych rozkazów.
Otwiera się przed tobą - na mgnienie oświeconym! -
tajemnica Boga
objawiona w przepaści płonących chmur,
w zagmatwaniu bez końca.

Rozświetlona na chwilę znika
...zanim zdążysz cokolwiek zrozumieć.

rys. komputerowy E.Celejewska

Nagrał ten wiersz aktor Dariusz Kurzelewski. Czyta na głębokim przydechu, przy akompaniamencie odpowiedniej muzyki i szumu przejeżdżających aut.
Duże wrażenie! W ogóle jak słyszę aktorów deklamujących moje wiersze, to nie mogę się nadziwić, że takie ładne wiersze napisałam!?
_____________________________________________

Bowen Library i JAZDA W INNYM WYMIARZE

2006-07-25T15:23:00.002+09:30

______________________________________________

Biblioteka na Maroubra Junction ma atmosferę!

Nie ma zbyt wielu polskich książek (choć dostawiają nowości), ale sama biblioteka ma w sobie coś! Przyjemnie choćby wpaść między zakupami i pooglądać pisma na wygodnej kanapie.
Jeżdżę tam przeważnie pod koniec dnia i wracam o twilight zone. Anzac pd. jest tajemniczo inna o tej porze, z wąskim, opustoszałym, ciągnącym się kilometrami parkiem-wyspą, przedzielającym pasma jezdni – przypominającym granicę innego wymiaru.

W centrum Maroubra Junction tętni życie - w ostatnich latach wyrosło tam kilkadziesiąt bloków o ciekawej architekturze. Ale w bocznych uliczkach panuje odwieczna cisza, a jednorodzinne domy dzień i noc medytują lub bez ruchu śpią w ogrodach.
Nieraz, gdy wychodzę z biblioteki na ulicę, wydaje mi się, że wpadłam do innego świata.
To często zdarza mi się w różnych miejscach w Australii, bo ten kraj rzeczywiście jest jak druga strona księżyca, która miliony lat temu spadła na Ziemię wykształcając odrębne życie. I do tej inności przystosowują się jej mieszkańcy.
A nie jest to tylko moje wrażenie, bowiem istnieje teoria naukowa, że Australia jest częścią księżyca, która urwała się wskutek kosmicznej katastrofy i zakotwiczyła w ziemskim oceanie.

Oto wiersz, który napisałam kiedyś po wyjściu z Bowen Library:

JAZDA W INNYM WYMIARZE

W bibliotece na Maroubra Junction,
ulegam nastrojowi nocnych fotografii.
Za chwilę, przez panoramiczny wylot z garażu
wyjeżdżam na ulicę,
wciągana w niepokój dręczonego zmierzchem miasta.

Daleko, pobladłe niebo
uwięziła ściana szklanego bloku,
głodny mrok pochłonął hafty liśći,
wraz z koronkami nagich drzew.
Przede mną, przy frontach domów
powracających sprawdzają warty lamp;
do połyskującego przejezdnymi światłami asfaltu,
przywarły cienie zaparkowanych aut.

Wjeżdżam w zamęt głównej ulicy,
w bezprawie reflektorów, rozkazy semaforów
i desperację przegrywającego z ciemnością dnia.
Wyspą dzielącą pasma jezdni
kroczą słupy wysokiego napięcia.
Płynę pod zwisającymi wężami elektryczności,
tuż pod zirytowanym półksiężycem
próbującym się wydostać z rahitycznej chmurki
- wprost w ostatni jęk zachodu!

Nagle… stopują auto
(przesuwające się na niewidocznych w mroku nogach)
światła odbłyskowe w oczach czarnego kota.

Na granicy świata, w którym nie mogę pozostać.

(foto Bowen Library - Selma Celejewska)
_______________________________________________

Przełomowa Wielkanoc

2006-07-21T20:11:00.002+09:30

__________________________________________________

Oto wiersz wielkanocny, który napisałam dziesięć lat temu. Szkoda, że nie słyszycie jego nagrania! Na tle muzyki gospel deklamuje Marta Kieć-Gubała.
I to jak deklamuje! Aż dech zapiera!

Wielkanocny Gospel Show
w sydnejskim Town Hallu

Przypomnienie zaszłego słońca
rozbłysło - jak w przedostatnim akcie istnienia -
na piszczałkach organów sydnejskiego Town Hallu.
Znad miasta słońce już dawno odeszło,
wewnątrz, zmartwychwstała chwila pożegnania.

Anglo-języczne szepty dochodzące zewsząd
rozlały się w nieprzychylnej ciemności.
“Nie należę tutaj...” - zatyka myśl w pół urwana.
“Nie należę nigdzie... ani do kiedyś ani do teraz,
ani do żadnej przyszłej chwili, która Jego jest.”
Córka siedzi wewnątrz swego świata,
mojego nigdzie już nie ma...

Kate Ceberano, w dławiącej gardło pieśni
cierpi z umierającym Chrystusem.
Po stopniach melodii schodzi w dół,
coraz niżej, niżej... aż na samo dno rozpaczy
- tym bardziej przejmującej, że zduszonej,
że bez krzyku.

Blada dziewczyna z zawieją hebanowych włosów,
rozwija udręczonego, czarnego bluesa
kołującego nieokiełznanym tumanem
nad rozemocjonowaną salą.
Chóry poddając się transowi falują jak wzburzona woda.
Krzyk grubej murzynki, która śpiewa z głębi siebie
porywa ulegających nadziei
i podnosi wołanie pragnącego Boga człowieka,
do samego niewzruszonego sklepienia!
Zdawałoby się, że go rozniesie!!!

I na burzy oklasków - bezsilnie zamiera...

(Wielka Sobota, 6 kwietnia 1996r.)

Ale nie dajmy się smutkom tego święta śmierci i zmartwychwstania. Wszystko kołem się toczy.
Tak jak słońce: wschodzi, zachodzi i znowu od nowa...

Ja też wtedy myślałam, że nie mam swojego miejsca na ziemi. A teraz przyzwyczaiłam się i nie jest mi źle...

Sydnejski Town Hall sfotografowała moja córka Selma Celejewska.
_____________________________________________